“Yorgunum, hiçbir şeyden keyif almıyorum — bu depresyon mu, yoksa geçici bir dönem mi?” Bu soru çok sık sorulur. Aşağıdaki depresyon testi, belirtilerinizi düzenli biçimde gözden geçirmenize yardımcı olan bir değerlendirme listesidir.
Önemli: Bu liste tanı aracı değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Amaç, başvuru sırasında kendinizi daha net ifade edebilmenizi sağlamaktır.
Acil durum: Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa bu listeyi doldurmakla vakit kaybetmeyin. 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Yalnız kalmayın, güvendiğiniz birine durumu söyleyin.
Bölüm 1: Son İki Haftadaki Belirtiler
Son iki hafta boyunca, günlerin çoğunda aşağıdakilerden hangilerini yaşadınız?
- Çökük, hüzünlü ya da boşlukta hissetme
- Eskiden keyif aldığınız şeylere karşı ilgi ve zevk kaybı
- Uyku düzeninde belirgin değişim (uyuyamama ya da aşırı uyuma)
- İştah ve kiloda belirgin değişim
- Sürekli yorgunluk, enerji düşüklüğü
- Huzursuzluk ya da tam tersi, hareketlerde ve konuşmada yavaşlama
- Değersizlik ya da aşırı suçluluk hissi
- Dikkatini toplamakta, karar vermekte zorlanma
- Ölüm ya da yaşamına son verme düşünceleri
Değerlendirme: Depresyon tablosunun düşünülmesi için bu belirtilerden en az beşinin iki haftadan uzun sürmesi ve bunlardan birinin mutlaka çökük ruh hali ya da ilgi/zevk kaybı olması beklenir. Dokuzuncu maddeyi işaretlediyseniz, diğerlerinden bağımsız olarak vakit kaybetmeden başvurmalısınız.
Bölüm 2: İşlevsellik
Belirtinin varlığı kadar, yaşamınızı ne kadar etkilediği de önemlidir:
- İşe/okula gitmekte zorlanıyor ya da verimim belirgin düştü
- Ev işlerini ve günlük sorumlulukları sürüklüyorum
- Sosyal ilişkilerden çekildim, davetleri reddediyorum
- Kendime bakımım (duş, giyim, beslenme) aksadı
Bölüm 3: Bedensel Nedenlerin Dışlanması
Depresyona benzeyen tabloların bir bölümü bedensel kaynaklıdır. İlk değerlendirmede genellikle şunlar gözden geçirilir:
- Tiroid fonksiyonları — özellikle hipotiroidi yorgunluk ve çöküntü yapabilir
- B12 ve D vitamini, demir/ferritin düzeyleri
- Uyku apnesi — horlama ve gündüz aşırı uykululuk varsa
- Kullandığınız ilaçlar — bazı ilaçların ruh hali üzerinde etkisi olabilir
- Alkol ve madde kullanımı
Bölüm 4: Ayırıcı Sorular
Geçmişte, en az birkaç gün süren ve alışılmışın çok dışında aşırı enerjik, az uykuyla idare eden, hızlı konuşan bir dönem yaşadınız mı? Yanıtınız evetse tablo bipolar bozukluk çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu ayrım tedavi planını doğrudan değiştirdiği için önemlidir.
Sonucu Nasıl Yorumlamalısınız?
Bu liste puan vermez ve tanı koymaz. Ancak Bölüm 1’de beş veya daha fazla belirti işaretlediyseniz ve Bölüm 2’deki maddelerden birkaçı size uyuyorsa, bir psikiyatri değerlendirmesi yararlı olacaktır. Depresyon, tedaviye iyi yanıt veren tablolardandır; düzenli takiple birçok kişide belirtilerde belirgin gerileme görülür. Tedavi süresi ve yanıt kişiden kişiye değişir.
İlgili sayfalar: Depresyon tedavisi · Psikiyatri ücretleri neye göre belirlenir?
Randevu ve İletişim
Değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz. Uzm. Dr. Narin Tan Kartal, Kadıköy’deki muayenehanesinde Pazartesi-Cumartesi 09.00-18.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Sık Sorulan Sorular
Depresyon testi tanı koyar mı?
Hayır. Belirti değerlendirme listeleri tanı aracı değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez; amaç belirtileri düzenli biçimde gözden geçirmenizi sağlamaktır.
Depresyon tanısı için belirtiler ne kadar sürmeli?
Belirtilerin en az iki hafta boyunca, günlerin çoğunda sürmesi ve bunlardan birinin çökük ruh hali ya da ilgi-zevk kaybı olması beklenir.