Manik depresyon, bugün bipolar bozukluk olarak adlandırılan hastalığın eski adıdır. Kişinin ruh hali, taşkın (manik) dönemler ile çökük (depresif) dönemler arasında belirgin biçimde dalgalanır. Bu dönemler dakikalar değil günler ve haftalar sürer. Terim değişmiştir, hastalık ve tedavisi aynıdır.
“Manik depresyon” ve “manik depresif psikoz” terimleri eski tıp kitaplarında ve günlük dilde hâlâ kullanılıyor. Güncel sınıflandırmalarda karşılığı bipolar bozukluktur.
Terim Neden Değişti?
İki nedenle. Birincisi, “psikoz” sözcüğünün adın içinde bulunması yanıltıcıydı: hastaların önemli bir bölümünde hiç psikotik belirti görülmez. İkincisi, “bipolar” terimi tablonun çekirdeğini daha doğru anlatır: iki uç arasındaki dalgalanma. Ayrıca eski terim damgalayıcı bulunmuştur.
Manik Dönem
- Alışılmışın çok üstünde neşe ya da tam tersi aşırı sinirlilik
- Uyku ihtiyacının azalması — birkaç saat uyuyup dinlenmiş hissetme
- Hızlı konuşma, düşüncelerin yarışması
- Büyüklük düşünceleri, aşırı özgüven
- Kontrolsüz harcama, riskli kararlar, ani girişimler
Depresif Dönem
- Çökük ruh hali, ilgi ve zevk kaybı
- Enerji düşüklüğü, aşırı uyuma eğilimi
- Değersizlik ve suçluluk düşünceleri
- Dikkat ve karar verme güçlüğü
Hastalığın büyük bölümü depresif dönemlerde geçer. Bu nedenle kişiler sıklıkla önce depresyon tanısı alır ve geçmişte bir taşkınlık dönemi olup olmadığı sorulmadığı sürece tanı yıllarca gecikebilir.
Sık Karıştırılan
Günlük dilde “bipolar”, dakikalar içinde değişen ruh hali için kullanılır. Oysa burada dönemler günlerce sürer. Saatler içinde değişen ve çoğunlukla ilişkisel olaylarla tetiklenen dalgalanmalar farklı tabloları düşündürür.
Tedavi
Duygudurum düzenleyici ilaçlar tedavinin temelidir ve psikiyatrist tarafından planlanır. Buna psikoeğitim (belirtileri erken tanıma, uyku ve günlük ritmi koruma) ve gerektiğinde psikoterapi eklenir. Düzenli takiple birçok kişide dönemler belirgin biçimde seyrekleşir; seyir ve yanıt kişiden kişiye değişir. Belirtiler geçtikten sonra tedaviyi sürdürmek, tekrarlama olasılığını azaltmak açısından en önemli başlıktır.
İlgili sayfa: Bipolar bozukluk tedavisi
Randevu ve İletişim
Değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz. Uzm. Dr. Narin Tan Kartal, Kadıköy’deki muayenehanesinde Pazartesi-Cumartesi 09.00-18.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Sık Sorulan Sorular
Manik depresyon nedir?
Bugün bipolar bozukluk olarak adlandırılan hastalığın eski adıdır. Ruh hali taşkın ve çökük dönemler arasında dalgalanır; terim değişmiştir, hastalık ve tedavisi aynıdır.
Terim neden değişti?
“Psikoz” sözcüğünün adın içinde bulunması yanıltıcıydı — hastaların önemli bölümünde psikotik belirti görülmez. Ayrıca eski terim damgalayıcı bulunmuştur.