Kaygı herkesin yaşadığı doğal bir duygudur; sorun, süreklileştiğinde ve yaşamı daralttığında başlar. Aşağıdaki anksiyete testi, belirtilerinizi düzenli biçimde gözden geçirmenize yardımcı olan bir değerlendirme listesidir.
Önemli: Bu liste bir tanı aracı değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Amaç, başvuru sırasında kendinizi daha net ifade edebilmenizi sağlamaktır.
Bölüm 1: Son Altı Aydaki Kaygı Düzeyi
Son altı ayda, günlerin çoğunda aşağıdakileri ne sıklıkta yaşadınız?
- Kontrol edemediğim bir endişe hali
- Zihnimin sürekli “ya olursa” senaryoları kurması
- Gevşeyememe, sürekli tetikte olma
- Kolay sinirlenme, tahammülsüzlük
- Dikkatimi toplamakta zorlanma
- Kas gerginliği (özellikle boyun, omuz, çene)
- Uykuya dalamama ya da sık bölünen uyku
- Çabuk yorulma
Değerlendirme: Bu maddelerin çoğu size uyuyor ve altı aydan uzun süredir devam ediyorsa, tablo yaygın anksiyete bozukluğu çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Bölüm 2: Bedensel Belirtiler
- Çarpıntı, kalp atışının hızlanması
- Nefes darlığı, derin nefes alamama hissi
- Göğüste sıkışma
- Terleme, titreme, ellerde soğukluk
- Mide bulantısı, karın ağrısı, ishal ya da kabızlık
- Baş dönmesi, sersemlik
- Ağız kuruluğu, boğazda düğüm hissi
- Sık idrara çıkma
Bu belirtiler gerçektir; beden gerçekten alarm durumundadır. Bu nedenle birçok kişi önce dahiliye ya da kardiyolojiye başvurur.
Bölüm 3: Kaçınma ve Güvenlik Davranışları
Bu bölüm en belirleyici olanıdır; kaygıyı sürdüren asıl mekanizmayı gösterir.
- Kaygılandıran ortamlara girmemeye çalışıyorum
- Yanımda su, ilaç ya da bir yakınım olmadan rahat edemiyorum
- Nabızımı ya da belirtilerimi gün içinde sık sık kontrol ediyorum
- İnternette belirti araştırıyorum
- “Bir şeyim yok değil mi?” sorusunu tekrar tekrar soruyorum
- Rahatlamak için alkol kullanıyorum
- Kararları erteliyorum
Bölüm 4: İşlevsellik
- İş ya da okul performansım düştü
- Sosyal davetleri reddediyorum
- İlişkilerimde gerginlik arttı
- Gitmediğim yerlerin listesi uzuyor
Bölüm 5: Bedensel Nedenler Dışlandı mı?
Kaygıya çok benzeyen tablolar oluşturabilen durumlar: tiroid fonksiyon bozuklukları (özellikle hipertiroidi), kalp ritim bozuklukları, anemi, B12 ve D vitamini eksikliği, uyku apnesi, kan şekeri düzensizlikleri, aşırı kafein ve bazı ilaçların yan etkileri. İlk değerlendirmede bunların gözden geçirilmesi olağandır.
Sonucu Nasıl Yorumlamalısınız?
Bu liste puan vermez ve tanı koymaz. Ancak Bölüm 1 ve 2’den birkaç madde size uyuyor, Bölüm 3’teki kaçınma davranışları başladı ve Bölüm 4 etkilendiyse, bir psikiyatri değerlendirmesi yararlı olacaktır. Belirleyici olan kaygının varlığı değil, yaşamınızı ne kadar daralttığıdır.
Kaygı bozuklukları tedaviye en iyi yanıt veren tablolar arasındadır; düzenli takiple birçok kişide belirgin düzelme görülür, süre ve yanıt kişiden kişiye değişir.
İlgili yazılar: Anksiyete belirtileri · Anksiyete nasıl geçer? · Anksiyete tedavisi
Randevu ve İletişim
Değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz. Uzm. Dr. Narin Tan Kartal, Kadıköy’deki muayenehanesinde Pazartesi-Cumartesi 09.00-18.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Sık Sorulan Sorular
Anksiyete testi tanı koyar mı?
Hayır. Belirti değerlendirme listeleri tanı aracı değildir; amaç belirtileri düzenli biçimde gözden geçirip başvuruda kendinizi daha net ifade edebilmenizdir.
Kaygı ne zaman bozukluk sayılır?
Belirleyici olan kaygının varlığı değil süresi, gerçek riskle orantısı ve işlevselliği ne kadar bozduğudur. Yaygın anksiyete bozukluğunda endişenin altı aydan uzun sürmesi beklenir.