Vajinismus, cinsel birleşme sırasında ya da öncesinde leğen tabanı kaslarının istem dışı kasılmasıyla seyreden, sık görülen ama az konuşulan bir cinsel işlev bozukluğudur. Önce net bir şeyi söylemek gerekir: bu bir isteksizlik ya da “istemiyor olma” durumu değildir; kişinin kontrolü dışında gelişen refleks bir kasılmadır.
Belirtileri
- Birleşme girişiminde ağrı, yanma ya da “duvara çarpma” hissi
- Leğen tabanı ve iç bacak kaslarının istem dışı kasılması
- Jinekolojik muayeneden ya da tampon kullanımından kaçınma
- Girişim öncesinde yoğun kaygı, kalp çarpıntısı, nefes tutma
- Cinsellikten kademeli olarak kaçınma ve ilişkide gerilim
Cinsel istek ve uyarılma çoğu kişide korunmuştur; sorun giriş aşamasındadır.
Neden Olur?
Tek bir neden aramak doğru değildir. Katkı sunan etkenler arasında şunlar sayılabilir: cinsellikle ilgili yeterli bilgiye ulaşamamış olmak, cinselliğin ayıp ya da tehlikeli olarak öğrenildiği bir büyüme süreci, ilk deneyime dair yoğun ağrı beklentisi, geçmiş olumsuz ya da travmatik deneyimler, ilişki içi sorunlar ve eşlik eden kaygı bozuklukları.
Kritik nokta şudur: bir kez ağrı yaşandıktan sonra beden bir sonraki girişimi “tehdit” olarak kodlar ve kasılma refleksi pekişir. Bu, kısır bir döngü oluşturur.
Önce Bedensel Nedenler Değerlendirilir
Ağrının bedensel nedenleri dışlanmalıdır: enfeksiyonlar, vulvodini, endometriozis, cilt hastalıkları, doğum sonrası iyileşmemiş yaralar ve menopoza bağlı değişiklikler. Bu değerlendirme kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından yapılır; süreç çoğu zaman iki uzmanlığın birlikte yürüttüğü bir yaklaşım gerektirir.
Tedavi Nasıl İlerler?
Vajinismus, cinsel işlev bozuklukları içinde tedaviye en iyi yanıt veren tablolardan biridir. Yapılandırılmış bir program izlenir:
- Bilgilendirme: Anatomi ve cinsel yanıt döngüsü hakkında doğru bilgi verilir. Yanlış bilgi, kaygının en büyük kaynağıdır.
- Kaygıyla çalışma: Nefes ve gevşeme teknikleri, felaket düşüncelerinin ele alınması.
- Leğen tabanı farkındalığı: Kasları tanıma, isteyerek kasma ve gevşetme çalışmaları.
- Kademeli alıştırma: Kişinin kendi hızında ilerlediği, adım adım planlanan çalışmalar.
- Eş katılımı: Mümkünse eşin sürece dahil edilmesi sonucu belirgin biçimde kolaylaştırır.
Program kişiye özel planlanır ve hiçbir aşama zorlama içermez. Uygun tedaviyle birçok kişide belirgin düzelme bildirilmektedir; süre ve yanıt kişiden kişiye değişir.
Sık Sorulanlar
Ameliyat gerekir mi?
Vajinismus bir kas refleksi sorunudur; standart yaklaşımda cerrahi bir tedavi yöntemi değildir. Bedensel bir engel saptanırsa o duruma yönelik ayrı bir plan yapılır.
Ne kadar sürer?
Kişiye göre değişir. Belirleyici olan seans sayısından çok, ev çalışmalarının düzenli sürdürülmesidir.
Eşim de gelmeli mi?
Zorunlu değildir ancak önerilir; süreci paylaşmak ilişkideki gerilimi azaltır.
Gizlilik?
Görüşmeler hekim-hasta gizliliği kapsamındadır.
İlgili sayfa: Cinsel terapi
Randevu ve İletişim
Değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz. Uzm. Dr. Narin Tan Kartal, Kadıköy’deki muayenehanesinde Pazartesi-Cumartesi 09.00-18.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Sık Sorulan Sorular
Vajinismus isteksizlik midir?
Hayır. Vajinismus, kişinin kontrolü dışında gelişen refleks bir kas kasılmasıdır. Cinsel istek ve uyarılma çoğu kişide korunmuştur; sorun giriş aşamasındadır.
Vajinismus tedavisinde ameliyat gerekir mi?
Vajinismus bir kas refleksi sorunudur ve standart yaklaşımda cerrahi bir tedavi yöntemi değildir. Bedensel bir engel saptanırsa o duruma yönelik ayrı bir plan yapılır.