“Yaşadıklarım panik atak mı?” sorusu, çarpıntı ve nefes darlığı atağı yaşamış herkesin aklına gelir. Aşağıdaki panik atak testi, belirtilerinizi düzenli biçimde gözden geçirmenize yardımcı olan bir değerlendirme listesidir.
Önemli: Bu liste bir tanı aracı değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Amaç, başvuru sırasında kendinizi daha net ifade edebilmenizi sağlamaktır.
Bölüm 1: Atak Anındaki Bedensel Belirtiler
Ani başlayan ve dakikalar içinde şiddetlenen bir korku nöbetinde aşağıdakilerden hangilerini yaşıyorsunuz?
- Çarpıntı, kalp atışının hızlanması
- Terleme
- Titreme veya sarsılma
- Nefes darlığı ya da boğulma hissi
- Boğazın tıkandığı hissi
- Göğüs ağrısı veya göğüste baskı
- Bulantı ya da karın bölgesinde rahatsızlık
- Baş dönmesi, sersemlik, bayılacak gibi olma
- Üşüme veya ateş basması
- Uyuşma, karıncalanma
- Kendine ya da çevreye yabancılaşma hissi
- Kontrolü kaybetme veya “delirme” korkusu
- Ölme korkusu
Değerlendirme: Bir panik atağın tanımlanması için bu belirtilerden en az dördünün ani başlayıp birkaç dakika içinde tepe noktasına ulaşması beklenir.
Bölüm 2: Ataklar Arasındaki Dönem
Panik atağı panik bozukluktan ayıran şey, ataklar arasında yaşananlardır. Şu ifadeler size uyuyor mu?
- En az bir ay boyunca “yine olacak mı?” endişesi taşıdım
- Kalp atışımı ve nefesimi gün içinde sık sık kontrol ediyorum
- Atak yaşamamak için bazı yerlerden kaçınmaya başladım (metro, asansör, köprü, AVM, kalabalık)
- Yalnız başıma dışarı çıkmakta zorlanıyorum
- Yanımda su, ilaç ya da bir yakınım olmadan rahat edemiyorum
- İş, okul ya da sosyal yaşamım bu nedenle etkilendi
Değerlendirme: Tekrarlayan ataklara bu maddelerden birkaçı eşlik ediyorsa, tablo tek tek ataklardan öte bir çerçevede değerlendirilmelidir.
Bölüm 3: Bedensel Nedenlerin Dışlanması
Panik atak tanısı, belirtileri açıklayabilecek bedensel nedenler dışlandıktan sonra konur. Aşağıdaki durumlarda önce ilgili tıbbi değerlendirme yapılmalıdır:
- İlk kez yaşanan şiddetli çarpıntı ve göğüs ağrısı → kardiyolojik değerlendirme
- Kilo kaybı, sıcak intoleransı, elde titreme → tiroid fonksiyon testleri
- Horlama, gece nefes durması, gündüz aşırı uykululuk → uyku apnesi değerlendirmesi
- Yeni başlanan bir ilaç, yüksek kafein, alkol veya madde kullanımı
Sonuçlarınızı Nasıl Yorumlamalısınız?
Bu liste bir puan vermez ve tanı koymaz. Ancak Bölüm 1’de dört ya da daha fazla belirti işaretlediyseniz ve Bölüm 2’deki maddelerden birkaçı size uyuyorsa, bir psikiyatri değerlendirmesi yararlı olacaktır. Panik bozukluk, psikiyatride tedaviye en iyi yanıt veren tablolardan biridir; erken değerlendirme kaçınma davranışının yerleşmesini önlemeye yardımcı olur.
Devamı için: Panik atak nasıl geçer? · Panik atak tedavisi
Randevu ve İletişim
Değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz. Uzm. Dr. Narin Tan Kartal, Kadıköy’deki muayenehanesinde Pazartesi-Cumartesi 09.00-18.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Sık Sorulan Sorular
Panik atak testi tanı koyar mı?
Hayır. Belirti değerlendirme listeleri tanı aracı değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez; amaç belirtileri düzenli biçimde gözden geçirmenizi sağlamaktır.
Panik atak tanısı için kaç belirti gerekir?
Bir panik atağın tanımlanması için belirtilerden en az dördünün ani başlayıp birkaç dakika içinde tepe noktasına ulaşması beklenir.