Unutkanlık Neden Olur? Olağan Unutkanlık ve Uyarı İşaretleri
Kısa yanıt Unutkanlığın en sık nedenleri uyku yetersizliği, yoğun stres, kaygı ve depresyondur — bunlarda bilgi aslında hiç kaydedilmemiştir, bu yüzden hatırlanamaz. B12 ve D vitamini eksikliği, tiroid bozuklukları, uyku apnesi ve bazı ilaçlar da unutkanlık yapar. İsim ve yer karıştırma, aynı soruyu tekrarlama gibi bulgular ise ayrı değerlendirme gerektirir. Unutkanlık şikayetiyle başvuran kişilerin büyük […]
Anksiyete Bozukluğu Nedir? Türleri, Belirtileri ve Tedavisi
Kısa yanıt Anksiyete bozukluğu, kaygının gerçek riskle orantısız, sürekli ve işlevselliği bozacak düzeyde yaşandığı hastalık grubudur. Tek bir tanı değildir: yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluk, sosyal kaygı bozukluğu, agorafobi ve özgül fobiler bu başlık altında toplanır. Tedaviye en iyi yanıt veren ruhsal tablolar arasındadır. Kaygı herkeste vardır ve işlevseldir; tehlikeye hazırlar. “Bozukluk” demek için üç […]
Travma Nedir? Ne Demek, Tepki Evreleri ve TSSB’ye Dönüşümü
Kısa yanıt Travma, kişinin yaşamını ya da bütünlüğünü tehdit eden bir olay karşısında baş etme kapasitesinin aşılmasıdır. Olayın kendisi değil, kişide bıraktığı etki belirleyicidir. İlk günlerdeki uykusuzluk, irkilme ve tekrar eden görüntüler normal tepkilerdir; bir aydan uzun sürer ve işlevselliği bozarsa travma sonrası stres bozukluğu değerlendirilir. Aynı olay iki kişide farklı iz bırakır. Bu nedenle […]
Majör Depresyon Nedir? Belirtileri ve Üzüntüden Farkı
Kısa yanıt Majör depresyon (majör depresif bozukluk), en az iki hafta boyunca süren çökük ruh hali ya da ilgi-zevk kaybıyla birlikte uyku, iştah, enerji ve dikkatte belirgin değişim görülen bir duygudurum bozukluğudur. Günlük üzüntüden farkı süresi, şiddeti ve işlevselliği bozmasıdır. Tedaviye iyi yanıt veren tablolardandır. “Depresyondayım” ifadesi günlük dilde üzüntü anlamında kullanılır. Klinik tanı olan […]
Overthinking (Aşırı Düşünme) Nedir? Ruminasyon ve Endişe Farkı
Kısa yanıt Aşırı düşünme (overthinking), bir konuyu çözüme ulaşmadan tekrar tekrar zihinde çevirmektir. Problem çözmeden farkı, bir sonuca varmaması ve rahatlama sağlamamasıdır. Geçmişe yönelik olduğunda ruminasyon, geleceğe yönelik olduğunda endişe adını alır; her ikisi de depresyon ve kaygı bozukluklarıyla yakından ilişkilidir. “Overthink ediyorum” ifadesi son yıllarda günlük dile yerleşti. Klinikte karşılığı olan iki kavram var: […]
Vajinismus Tedavisi: Belirtileri, Nedenleri ve Süreci
Vajinismus, cinsel birleşme sırasında ya da öncesinde leğen tabanı kaslarının istem dışı kasılmasıyla seyreden, sık görülen ama az konuşulan bir cinsel işlev bozukluğudur. Önce net bir şeyi söylemek gerekir: bu bir isteksizlik ya da “istemiyor olma” durumu değildir; kişinin kontrolü dışında gelişen refleks bir kasılmadır. Belirtileri Birleşme girişiminde ağrı, yanma ya da “duvara çarpma” hissi […]
Tükenmişlik Sendromu Belirtileri: Üç Boyutu ve Depresyondan Farkı
Tükenmişlik sendromu, uzun süreli ve iyi yönetilememiş iş stresine bağlı gelişen bir tükenme halidir. Dünya Sağlık Örgütü bunu bir hastalık değil, mesleki bağlamla ilişkili bir olgu olarak tanımlar — ancak sonuçları gerçektir ve sıklıkla depresyona zemin hazırlar. Tükenmişlik Sendromu Belirtileri: Üç Boyut 1. Tükenme (enerji tükenmesi) Uyumak dinlendirmiyor; sabah zaten yorgun uyanmak Gün sonunda hiçbir […]
Agorafobi Nedir? Belirtileri, Panik Bozuklukla İlişkisi ve Tedavisi
Agorafobi, halk arasında “açık alan korkusu” diye bilinir; oysa çekirdeğinde başka bir korku vardır: kaçışın zor ya da yardımın ulaşmasının güç olduğu bir yerde sıkışıp kalmak. Bu nedenle agorafobisi olan kişi hem kalabalık meydanda hem de asansörde kaygılanabilir. Agorafobi Nedir? Kişi, panik benzeri belirtiler yaşarsa yardım alamayacağını ya da rezil olacağını düşündüğü durumlardan kaçınır. Tanı […]
Beyin Sisi Nedir? Nedenleri ve Ne Zaman Ciddiye Alınmalı
“Zihnim pusluymuş gibi”, “düşüncelerim netleşmiyor”, “kelimeyi bulamıyorum”. Son yıllarda çok konuşulan beyin sisi, tıbbi bir tanı adı değildir; bir belirti tanımlamasıdır. Ve neredeyse her zaman altında başka bir neden vardır. Beyin Sisi Nedir? Beyin sisi; dikkati toplamakta zorlanma, zihinsel yavaşlama, unutkanlık ve “berrak düşünememe” hissinin bir arada yaşandığı durumu anlatır. Kişiler genellikle şöyle tarif eder: […]
Anksiyete Testi: Kaygı Belirtileri Değerlendirme Listesi
Kaygı herkesin yaşadığı doğal bir duygudur; sorun, süreklileştiğinde ve yaşamı daralttığında başlar. Aşağıdaki anksiyete testi, belirtilerinizi düzenli biçimde gözden geçirmenize yardımcı olan bir değerlendirme listesidir. Önemli: Bu liste bir tanı aracı değildir ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Amaç, başvuru sırasında kendinizi daha net ifade edebilmenizi sağlamaktır. Bölüm 1: Son Altı Aydaki Kaygı Düzeyi Son altı […]